است آن را قضا كند ؛ مگر آن‌كه پدر از روى طغيان و سركشى ترك كرده باشد . [ سؤال 1665 ] 753508 بسمه تعالى حضور محترم دفتر حضرت امام « قم » ، سلام عليكم دفتر محترم ؛ اميدوارم كه به لطف خالق يكتا در امور محوله ، موفق و مؤيد باشيد . برادر گرامى ؛ اين‌جانب سربازى از راهى دور به شما روى آورده و از شما پاسخ سؤالى را درخواست مىكنم و سؤال بدين شرح است : برادرى بزرگ‌تر از خود داشتم كه به لطف بارى تعالى در عمليات فتح المبين ( 2 / 1 / 61 ) به درجهء رفيع شهادت نائل آمد و پدرى ناتوان دارم كه او مشغول كشاورزى است و برادرى كوچك‌تر از خود دارم كه پدرم را در امور كشاورزى يارى مىدهد و كلّاً سؤال بدين شرح است كه برادرم شهيد شده است ( داراى زن و يك دختر يك ساله مىباشد ) . و از نظر قضاى نماز نمىدانم و از نظر روزه مطمئن هستم كه روزه ، كم گرفته است و حال از شما مىخواهم كه بايد قضاى نماز و كم و كسرى روزه او را چه كسى بايد رفع كند ؟ بسمه تعالى ، اگر مالى نداشته يا وصيت به نماز و روزه نكرده ، قضاى آن بر كسى واجب نيست ؛ ولى اگر شما بخواهيد تبرّعاً براى او قضاى نماز و روزه او را انجام دهيد مانع ندارد و كار خوبى است و بايد به نيت قضاى او به‌جا آوريد . [ سؤال 1666 ] 754533 بسمه تعالى سلام عليكم ، پدر بزرگوار ! مسأله‌اى براى اين فرزند كوچك شما پيش آمده كه احتياج به رهنمود شما مىباشد .